144.76.108.113
Strip informatie site
Naam:
Wachtwoord:
Onthoud mij
Registreren

Stripplaza/Strip recensie
Sitemap
Hoe werken credits?
Lid worden?
StripplazaTV
Strip Dossiers

Boek recensie

Pagina: 1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  
Door:gently  Op:2010-06-03
Titel: 2 De duivel ontwaakt

ISBN: 9789049500818
Serie: Hellboy
Tekenaar: 
Schrijver: Mignola, Mike

Uitgeverij: De Vliegende Hollander
Totale waardering:

75

Een hels ontwaken

Inleiding

Hellboy. Één van de eerste projecten uit de jaren 90 die onder eigen beheer uitgegeven werden. Één van de eerste, maar misschien wel de enige die nog steeds bestaansrecht heeft. Inmiddels zijn er tien bundelingen verschenen en kent de zusterreeks B.P.R.D. inmiddels dertien delen. Succesvol is misschien wel een understatement gezien veelvuldige aanwezigheid op de wereldmarkt. En nu dus ook eindelijk het Nederlands. Begin maart verschenen de eerste twee titels, binnenkort volgt de derde. Of er markt voor is?

 



Verhaal

Ooit vond de bedenker van Hellboy (Mike Mignola) dat hij niet kon schrijven. En misschien is het daarom wel dat hij inmiddels tot één van de betere schrijvers in de comic industrie behoort want is zelfkritiek niet gezond?

John Byrne hielp hem daarom met het script voor het éérste deel, maar voor De Duivel Ontwaakt durfde Mike het alleen aan. Het verschil is duidelijk. Het eerste deel kent vrij veel tekst wat gewijd is aan expositie (ofwel omschrijven wat er op de tekening gebeurt) en dat mist het tweede deel. Het bevordert het lezen en laat meer over voor de essentie van het verhaal.

En dat is eigenlijk wel nodig want Mignola zet een verhaal neer wat een gemiddelde mens enkel bedenkt in een fikse koortsdroom. De absurde momenten zijn hier en daar nog wat abrubt - waarvoor ik de vinger richting de onervarenheid van Mignola wijs - maar over het algemeen is dit een heel aardig verteld verhaal.



Tekenwerk

Mignola heeft een stijl die je moet liggen. Dat is misschien wel het grootste probleem wat je met hem kan hebben. Want technisch gezien is dit een schoolvoorbeeld. Het verhaal en het tekenwerk kennen een perfecte samenwerking en deze twee-eenheid bevordert het algehele leesplezier. En hoewel ik doorgaans graag meer detail in tekeningen zie, is dat hier gewoon niet op zijn plaats - de minimalistische stijl past.



Leesbaarheid

Kon ik in het eerste deeltje nog een fout bespeuren (verwisselen van twee woorden) hier moet ik toch écht stellen dat dit de perfectie benadert. De vertaling is duidelijk met kennis van het produkt gemaakt en er is verstandig 'gespeeld' met de tekst om het in te kunnen passen in balloons en kaders.

Er is hier namelijk geen sprake van een directe vertaling, maar er is over nagedacht om zo in de geest van de schrijver het verhaal in het Nederlands te vertellen. Dat zorgt ervoor dat deze uitgave prima wegleest. Niets dan lof.



Verzorging

De Vliegende Hollander heeft in principe een beproefd concept overgenomen. Mijn verwachting ervan is dan ook dat dit een behoorlijke tijd mee zal gaan. Ik heb echter inmiddels wat berichten ontvangen over het loslaten van de plastificering en dat is uiteraard spijtig. Persoonlijk raad ik bij deze producten dan ook aan om er nog zelf een plastificatie overheen te doen. Spijtig misschien, maar voor een langer leven denk ik een must.



Algemeen

De vraag of er een markt voor is moet denk ik met een volmondig ja worden beantwoord. De start van Hellboy is redelijk te noemen maar naarmate de serie hier zal groeien, zal men merken dat het steeds beter wordt. Tenminste, dat is mijn herinnering aan mijn reis door het Hellboy universum. De mengeling van legendes en het occulte zorgen voor een bizarre maar boeiende mix waar een rijke bron aan verhalen klaarligt.



Bijzonderheden

Van de eerste twee delen zijn naast de trade uitgave ook luxe hardcover versies verschenen. Naar gelang het succes daarvan zal de uitgever dit ook voor komende delen gaan realiseren.



Door:gently  Op:2010-05-12
Titel: 2 Cycli

ISBN: 9789049500559
Serie: Y the Last Man
Tekenaar: 
Schrijver: Vaughan, Brian K.

Uitgeverij: De Vliegende Hollander
Totale waardering:

61

Gemeenschap

Inleiding

Waar Y the Last Man over gaat zal inmiddels bekend zijn, zo niet verwijs ik u even naar de recensie van het eerste deel. Dit deel borduurt verder op datgene wat in het eerste deel is geintroduceerd en plaats enkele nieuwe elementen.



Verhaal

Die nieuwe elementen maken dit verhaal draaglijk. Want over het algemeen voelt dit hoofdstuk vrij afgeraffeld aan. Wat er gebeurt is wat zwakjes en kent weinig diepgang. Nog meer, het lijkt erop dat de confrontatie in Marrisville een herhaling van zetten is die nogal doet denken aan de confrontatie van de politici in Washington (deel 1).

De karakters krijgen amper de aandacht die je van Vaughan gewend bent met alle gevolgen van dien - het drama voelt domweg niet zo dramatisch aan. Nee, het is alsof Vaughan spijt had van een verhaalelement en die daarom maar snel het verhaal uitschreef. Boeiender zijn dan ook de nieuwe elementen die Vaughan plaatst die leiden naar een intrigrerende cliffhanger. Maar ja... daar koop je een strip niet voor, je wilt een sterk verhaal. Nu is het toch wat zwakjes.



Tekenwerk

Met een wat tegenvallend verhaal valt de tekenaar des te meer op, maar wat valt er nog verder over haar te zeggen? Een kwestie van herhaling ofwel het is consequent, degelijk werk.



Leesbaarheid

Bij deel 1 had ik zware kritiek op de vertaling en mijn stille hoop was dat dit anders zou zijn. Het probleem is dat dit niet direct te bepalen is daar het vertaalprobleem vooral gerelateerd was aan karakter bepalende dialoog. En zoals gezegd is er juist voor de karakters niet zo heel veel aandacht.

Het probleem blijft 'vertaal of vertaal niet'. Tuurlijk, literaire verwijzingen zouden kunnen, maar gewoon een term in een zin? Wanneer we woorden als 'killers' en 'plenty' te lezen krijgen als in een Nederlandse vertaling dan kan ik niet anders dan concluderen dat vertaler van Oudheusden blijkbaar niet de moeite wil doen om een goed Nederlands alternatief te vinden. Het spijt me, maar dit blijft daarom onvoldoende.

En 'ontsnappingskunstenaar'?? Kunnen we ons in het vervolg aan de Van Dale houden en bestaande woorden gebruiken?



Verzorging

Qua uitgave is er niets veranderd en blijven hier de originele bezwaren staan. Het is net iets te klein en doet twijfelen of dit de tands des tijds zal overleven. Maar zoals eerder gezegd, ook het origineel kent dit probleem.



Algemeen

Deze dip in de verhaallijn zal mogelijk lezers doen afschrikken. Persoonlijk gezien redden die éne sterke scene en de leuke elementen dit hoofdstuk niet. Hoewel ik het betwijfel, blijf ik hopen op verbetering in de vertaling voor de komende, sterkere hoofdstukken. Na het zure komt het zoete?



Bijzonderheden




Door:gently  Op:2010-04-23
Titel: 1 De Brandende Schedels

ISBN: 9789460780042
Serie: Red Sonja
Tekenaar: 
Schrijver: Oeming, Michael Avon

Uitgeverij: De Vliegende Hollander
Totale waardering:

69

De roodharige furie

Inleiding

Voor het gemak bespreek ik hier niet enkel één deel, maar drie tegelijk die gezamenlijk één arc zijn.

Ergens in mijn verzamling liggen de handvol Red Sonja uitgaves uit de jaren 70. Één van de weinige comics met een vrouw in de hoofdrol die ik om meer dan alleen haar vormen kon waarderen.

Het succes wat Conan behaalde, was voor haar niet weggelegd en eerlijk gezegd zal de draak van een film met Brigitte Nielsen niet echt geholpen hebben. Uiteindelijk kwam er niets meer op de markt en werden de rechten omtrend dit karakter één grote chaos. Niet in het minst omdat Sonja eigenlijk geen Howard creatie is - dat is namelijk Red Sonya - maar één uit de stal van Marvel comics. Een lang verhaal kort, uiteindelijk behaalde Dynamite alle rechten en kwamen zij met een nieuwe Red Sonja. 

Dark Dragon Books laat zich echter nergens door tegenhouden en plaatst pontificaal boven de titel "Robert E. Howard Collectie". Waarom ook niet? Uiteindelijk ís Sonja geinspireerd door Howard's werk.



Verhaal

Die inspiratie is ook volop aanwezig in de nieuwe Red Sonja delen. Indien je niet snel de schaarsgeklede Sonja snel in beeld zou zien, dan had een verwachting dat Conan zijn neus om de hoek zou steken geen miskleun kunnen slaan. Want in dat opzicht slaan de heren Oeming en Carey zeker de spijker op de kop.

Fantasy liefhebbers zullen dan ook aan hun trekken komen, er is hier namelijk sprake van een typisch verhaal uit dat genre. Wonderlijke genezingen, een strijd tussen goed en kwaad en uiteraard een klein beetje moraal. Het is de kracht én zwakte van dit werk. Het zorgt er aan de ene kant voor dat het uitermate makkelijk leest, maar aan de andere kant is het vrij voorspelbaar en daardoor wat aan de saaie kant.

Enige verdieping hoef je hier dan ook niet te zoeken. Waar dat in de delen van Conan nog zat dankzij het gebruik van de proza van Robert Howard, hier is er gewoon niet meer dan een heroische saga terug te vinden. En hoewel Carey in staat is om zeer behoorlijke verhalen te schrijven (hij maakt momenteel furore met Unwritten) blijft het hier echt bij iets eenvoudigs. Het is daardoor wel aardig, maar meer? Nee.



Tekenwerk

Rubi doet zijn best om de 'positieve' punten van Red Sonja goed in beeld te brengen. En over het algemeen slaagt hij daar zeer zeker in. De sfeer is absoluut goed en de hoofdpersoon krijgt geregeld de kans om menig jongensdroom te starten.

Het zijn echter de verhoudingen waar Mel Rubi geregeld de mist in gaat. Iets waarin hij zelfs niet consequent in is waardoor afmetingen van lichaamsdelen dusdanig veranderen dat volgers van een Sonja Bakker dieet zich nog in het laatste hapje kunnen verslikken.

Dat is jammer, al zullen velen zich enkel verlustigen in de mooie spreads waartoe Rubi ook in staat is. Nee, Rubi kán een fantastisch tekenaar zijn, maar is domweg niet technisch sterk genoeg om écht een topper te zijn.



Leesbaarheid

De introductie nam de gotische lettering van het origineel over voor de verteller, iets wat de leesbaarheid niet ten goede komt. Dit is gelukkig enkel voor een beperkt aantal pagina's en na de introductie komt dit niet meer terug.

Dankzij de eenvoud van het verhaal kan dit voor de vertaler geen enorm moeilijke klus zijn geweest. Lomp gezegd zou ik dit dan ook weer onder het kopje pulp willen scharen (wat mijns inziens ten onrechte een slechte naam heeft) en dit kent dan ook een relatief makkelijke dialoog. Zoals eerder gezegd, erg diep gaat dit niet en de meest moeite zal denk ik gezeten hebben in het hoogdravende intro.

Het resultaat is dat dit net zo makkelijk te verteren is als het origineel en dat kan alleen maar toegejuichd worden.



Verzorging

Wanneer er een top 10 gemaakt zou worden voor enkel de uitvoering van strips, dan zullen de Dark Dragon Books uitgaves daar absoluut in voor moeten komen.

De prijs en/of de uitvergroting ten op zichte van het origineel mag je misschien niet aanstaan, maar zoals de strips zelf eruit zien? Puur daarop beschouwd zijn dit juweeltjes. Een stevige hardcover met een goede snit zodat de pagina's goed openvallen. 



Algemeen

Hou je van fantasy, dan denk ik dat je dit eens moet proberen. Degenen die houden van het amerikaanse stripwerk kunnen ook nog eens een gokje wagen, maar ik vrees dat de typische Europese stripliefhebber hier weinig mee kan.

Inhoudelijk zou het qua verhaal ook een stuk beter kunnen en doet in deze zeker onder voor die andere Dark Dragon Books uitgave: Conan.



Bijzonderheden



Door:gently  Op:2010-04-23
Titel: 1 Kapitein Trips

ISBN: 9789024531882
Serie: De Beproeving
Tekenaar: 
Schrijver: Aguire-Sacassa, Roberto

Uitgeverij: L
Totale waardering:

90

King's Apocalypse

Inleiding

Stephen King is populair. Dat is een feit waar je al geruime tijd niet om heen kan. Herdruk na herdruk verschijnt ook in Nederland en zo kon je in de afgelopen paar jaar bijna je complete King collectie vervangen met de hardcovers in Donkere Toren stijl. Zo ook het beangstigende De Beproeving waar vrij duidelijk naar gehint wordt in één van de Donkere Toren delen.

Of die hint aanleiding was om ervoor te kiezen om De Beproeving óók een stripbehandeling te geven is mij niet bekend, maar aanleiding was er en met vrij goed gevolg. In de VS is al enige tijd een tweede miniserie uit en UitgeverijL is dusdanig van succes overtuigd dat zij inmiddels voor dit najaar de miniserie al ingepland hebben. Of dit terecht is?



Verhaal

King is er een meester in om gewone mensen te gebruiken voor zijn verhalen. En wanneer ze niet zo gewoon zijn, dan geeft hij ze typische herkenbare menselijke trekjes waardoor je als lezer je gemakkelijk met hen kan indentificeren. Nu heb ik, helaas, het originele werk gelezen waardoor ik niet 100% zeker kan zijn dat Roberto Aguirre-Sacasa dit eer aan doet, maar erg ver naast kan hij niet zitten.

Want de connectie met de gewone man is absoluut daar. Dusdanig dat de scenewisselingen bijna storend aanvoelen omdat je méér wil weten over het personage waarover je op dat moment las. Iets wat uitermate belangrijk is daar de uitkomst van het totale verhaal vast staat - althans, dat lijkt me wel - waardoor de ervaringen van de individu een stuk relevanter worden. Wíé zal het overleven en misschien nog wel belangrijker, hóé.

Simpel gezegd zou je kunnen stellen dat je hier te maken hebt met een soap in thrillerverpakking. Aguirre-Sacasa verdient echter alle lof om dit zo pakkend te beschrijven en sterke dialoog neer te zetten.



Tekenwerk

Mike Perkins is een tekenaar die niet gaat voor het mooi. Nee, voor hem is van belang dat het realistisch is. Gezichten zijn daarom niet symmetrisch en bijna altijd vertekend door een emotionele trek. In deze is hij goed vergelijkbaar met de tekenaar van Astro City - Brent Anderson.

Wat inhoudt dat Perkins zijn tekeningen volledig richt op het verhaal zelf. Iets wat de impact van het verhaal versterkt en des te aangrijpender maakt. Tel daarbij op dat het schilderachtige het realisme enkel versterkt en je hebt één van de weinige strips in handen waar schrijver en tekenaar gezamenlijk richting perfectie gaan.



Leesbaarheid

Goed, eerst het negatieve. Wanneer je de titel van het boek vertaald (Kapitein Trips) kom dan niet met een onvertaalde variant ín het boek.

En uhm.. dat was het dan eigenlijk ook wel wat het negatieve aangaat. Als er namelijk één ding is die UitgeverijL goed doet, dan is het gebruiken van de juiste vertaler. Hugo Kuipers heeft fiks wat King werk al vertaald en is waarschijnlijk één van die mensen die bepaalde werken blootshoofd zou kunnen voordragen. Het resultaat is dat hij relatief moeiteloos het verhaal kan vertalen en het gevoel weet te bewaren. Topwerk.



Verzorging

Tja, hier héb ik enige voorbehoud bij, of misschien een vooroordeel. Wanneer ik namelijk de Donkere Toren reeks naast elkaar zie staan, dan draait mijn hart om. Het ontbreken van enige symmetrie in de ruggen doet het ergste vermoeden voor De Beproeving wanneer het tweede deel uitkomt.

Het is daarom te hopen dat iemand van UitgeverijL dit leest en daar rekening mee gaat houden. Het is echter iets wat ik nu natuurlijk niet mee kan nemen in een beoordeling. De hardcover is namelijk mooi. Het aantal katerns had mijns inziens méér gekund, maar dat dit een degelijk werk is, kan niet ontkend.



Algemeen

Is het al duidelijk? Vast wel, dit is een 'moet ik hebben' werk en het is zeker terecht dat UitgeverijL een tweede deel al ingepland heeft. En niet enkel King liefhebbers zullen hiervan genieten, de strip zelf heeft voldoende om de fan van de strip in het algemeen tevreden te stellen.



Bijzonderheden




Door:gently  Op:2010-04-14
Titel: 2 Boek II

ISBN: 9789085581345
Serie: De Adelaars van Rome
Tekenaar: 
Schrijver: Marini, Enrico

Uitgeverij: Dargaud
Totale waardering:

71

Bloed & Bloot

Inleiding

Verhalen over Rome vervelen nooit. Tenminste, dat móét wel wanneer je terugkijkt over de jaren en ziet dat er eigenlijk een constante stroom van materiaal rond Rome verschijnt. En dan hebben we het natuurlijk niet over het pauselijk Rome (al is daar ook het nodige over te vertellen) maar het Keizerrijk Rome.

Enige tijd geleden was er de miniserie Rome, nu kan men naar een vergelijkbare serie in het weekend kijken: Spartacus. Haalt Marini van dergelijke series zijn inspiratie voor De Adelaars van Rome? Het zou me niet verbazen.



Verhaal

Enrico Marini zou je kunnen kennen van zijn tekenwerk voor De Aasgieren. Als schrijver heeft hij al eens meegewerkt aan Empire USA. De Adelaars van Rome is zijn eerste werk wat hij volledig solo schrijft én tekent.

Eerlijk gezegd, is dat ook wel merkbaar. Het verhaal lóópt niet zozeer als dat het voorsleept van blootscene naar blootscene. En dat mag dan hier en daar nodig zijn voor het verhaal, Marini grossiert erin waardoor het overgrote deel van de strip meer aanvoelt als een erotische strip met een verhaal, dan een verhaal met erotische elementen. Is er verschil? Jazeker, want in dit geval is het verhaal gewoon erg traag waardoor de daadwerkelijke hoofdlijn amper spanning kent. Daarnaast ontbreekt hierdoor de broodnodige ruimte voor karakterontwikkeling. Waar in deel één fiks wat tijd is gebruikt om de twee hoofdpersonen met elkaar te laten binden, daar is het uiteenvallen van die relatie véél te gemakkelijk en te snel.

Nee, een hoogstaand verhaal mag je dit niet noemen. Prettig leesvoer nog wel.Want Marini heeft wel slim gekeken naar welke elementen voor een aardig verhaal kunnen zorgen. Wanneer je dit zou analyseren, dan zou je kunnen zeggen dat alle ingredienten voor succes er zijn. Wat soapy misschien, maar ja, dat is momenteel toch redelijk in. Het is domweg jammer dat de uitwerking niet iets méér inhoud had gehad. Nu is het geen groots verhaal, maar een aardige.



Tekenwerk

Marini's schrijfwerk staat volledig ten dienste van zijn tekenwerk. Tekenwerk wat er zeker mag wezen. Rijk aan detail zijn de enkele technische foutjes zeker te vergeven. Wat Marini neerzet zijn beelden die realistisch én mooi zijn. De aktiescenes stralen aktie uit en daarmee laat Marini zien waar hij goed in is. Dat verdient alle lof.



Leesbaarheid

Hier valt niet veel over te zeggen. De vertaling is vrij solide en kent weinig zinnen die niet zouden lopen. Enkel in de eerste bedscene is er een woordkeuze die niet helemaal goed aanvoelt. Voor zover het verhaal het toestaat, leest het gemakkelijk.



Verzorging

Dargaud levert standaard, degelijk werk. Al had ik dit misschien wel liever in hardcoverformaat gezien.



Algemeen

De Adelaars van Rome is een behoorlijk werk, maar het had qua verhaal veel beter kunnen zijn. Wat het tekenwerk aangaat, tegen het briljante aan. Persoonlijk denk ik dan ook dat dit de reden is waarom dit zo goed verkoopt.



Bijzonderheden



Door:gently  Op:2010-04-08
Titel: 2 Urban Exploration

ISBN: 9789002236648
Serie: Vigilantes
Tekenaar: 
Schrijver: Yorick van Roye

Uitgeverij: Dargaud
Totale waardering:

57

Wie zoekt, vindt?

Inleiding

In 2008 verscheen een nieuwe reeks. Één die gesteund werd door het Vlaamse Fonds van de Letteren. Mijn persoonlijke indruk was dat dit dan toch zeker de moeite waard zou moeten zijn. Het lastige was dat het eerste deel dusdanig introducerend was dat écht een mening vormen vrij lastig was.

Het feit dat het volgende deel door diverse redenen nogal op zich liet wachten, maakte de interesse ervoor niet echt groter en een herleessessie was ook zeker nodig om dit deel goed te kunnen bespreken. Want ja, wie was iedereen ook al weer?



Verhaal

Zodra je dit tweede deel openslaat, krijg je ineens een compleet ander verhaal te zien. Na enkele pagina's word je enigzins gerustgesteld, het is een flashback om daarna direct door te gaan waar het eerste deel eindigde.

Het houdt echter snel op. Een compleet nieuw karakter wordt geintroduceerd en deze blijkt van groot belang voor het totale verhaal. Nú pas krijgt de wereld in deze strip zijn vorm en waar véél tijd gestoken is in het uitwerken van bijkarakters, blijft de hoofdpersoon domweg teveel een mysterie. Zijn motivatie om 'held' te worden blijft te dromerig en de transformatie tot een behoorlijk fit personage terwijl daarover eerst gesteld is dat hij amper sport is behoorlijk apart te noemen.

Het is alsof de schrijver Van Roye teveel ideetjes in zijn hoofd heeft om het binnen het geplande aantal delen te proppen. Want toegegeven moet worden dat elk verhaalonderdeel op zich bestaansrecht heeft, maar hier in de uitvoering te chaotisch overkomt. Het idee mag voor een Europese strip vrij origineel zijn, het resultaat komt echt te kort.



Tekenwerk

Laat ik vooropstellen dat Freek van Haagen bijzonder sterk is in het tekenen van omgevingen. Gebouwen, in wat voor vorm dan ook, kunnen enkel als indrukwekkend omschreven worden. Maar waar in het eerste deel er nog paginas waren waar de aktie van de pagina's afspetterde, daar is dit deel toch wat vlakjes.

Natuurlijk, het scenario leent zich er hier minder voor, maar toch. Het resultaat is dat dit wat tam aanvoelt en enkel doet denken dat je een wat volwassener Suske & Wiske aan het inkijken bent. Wanneer er wel wat aktie is, dan doet het statisch aan. Spijtig, maar waar. Heeft dit te maken met het tijdsgebrek waar de makers onder geleden hebben? Ik vermoed het wel, daar van Haagen in het voorgaande deel bewees dat het anders kan. Persoonlijk zou ik dan ook méér willen zien waar hij voor de tijd krijgt om zijn 'ei' kwijt te kunnen.



Leesbaarheid

Het verspringen van karakters en het introduceren van nieuwe personages helpt het leesplezier niet echt. Maar over het algemeen is er sprake van een vrij vlotte dialoog - iets waarin Van Roye zichzelf heeft verbeterd. Al kan het liggen aan het minder gebruik van vlaamse zinsneden en dan is dat enkel voor een deel van de lezers juist. Mijn indruk is echter dat dit niet zo is en dat verdient dan een pluim. 



Verzorging

Tja, een typische Standaard uitgave. Wanneer ik hier heel eerlijk over ben, dan zijn dit wel de simpelste album exemplaren die wij kennen. Simpel, goedkoop, maar doeltreffend. Mooi? Nee, dat niet. Puur functioneel.



Algemeen

In zijn totaliteit vrees ik dat Vigilantes geen groot publiek zal bereiken. En ergens is dat jammer want persoonlijk denk ik dat de makers blijk geven van potentieel. Er ís sprake van spanning, maar het is niet zo groots als het had kunnen zijn.



Bijzonderheden

Vigilantes zal niet door Standaard Uitgeverij worden afgemaakt. Dát de serie verder zal gaan, staat voor Van Roye vast. Of van Haagen tevens de tekenaar zal zijn voor het derde deel is minder zeker.




Door:gently  Op:2010-03-22
Titel: 5 Rock Jaw: Heer van de Oostgrens

ISBN: 9789058853967
Serie: Bone
Tekenaar: 
Schrijver: Jeff Smith

Uitgeverij: Dargaud
Totale waardering:

76

Heer van het cartoonesk

Inleiding

Toen enige tijd geleden bekend werd dat Bone in het Nederlands vertaald zou worden, dacht ik: "Ja, dat is een goede keuze. Maar is het niet te laat?" Lambiek heeft het járen geleden al eens geprobeerd, maar is nooit verder gekomen dan één deel en daardoor was mijn impressie dat de gemiddelde liefhebber voor het origineel zou zijn gegaan.

Waar ik geen rekening mee hield was het feit dat Bone één van die weinige verhalen is waar écht voor geldt dat het voor alle leeftijden is. Met andere woorden, hiervoor is altijd een markt te vinden. Iets wat ik sterk merkte aan de reacties van mijn neefjes die doorgaans niet zo veel lezen. Zodra ik namelijk een nieuw deel in huis had, waren zij er als de kippen bij om die afhandig te maken.

Maar niet enkel in mijn directe omgeving blijkt Bone een succes. Voor zover bekend zijn er van de eerste drie delen meerdere drukken en dat zal voor latere delen ook wel te verwachten zijn.



Verhaal

Hoe is het vijfde deel van de reeks? Voor degenen die het verhaal niet kennen, kan het wat verradelijk aanvoelen dat de focus namelijk verschuift naar Smiley, Fone en Bartleby (het rattenbeestjong). De cliffhanger in deel 4 leek namelijk een fikse knokpartij te beloven.

Smith haalt hier een geintje uit die direct te herleiden is naar één van zijn inspirators: JRR Tolkien. Die verschoven focus is er één die Tolkien veelvuldig gebruikte in zijn Lord of the Rings. Tolkien en Smith weten ondertussen de spanning voor dat andere deel van het verhaal in stand te houden door af en toe verwijzingen daar naar te maken.

Dat maakt die verschuiving goed. Er moet dan echter verder wel verhaal geschreven worden dat óók boeit. Net als in voorgaande delen ligt de boventoon hier op humor, al is hier sprake van een zeer grimmige realiteit door de introduktie van de wezen. 

Het meest bepalende van dit deel is uitleg. Jeff Smith gebruikt hier diverse malen de ruimte om de geschiedenis van de vallei uit te leggen en wij krijgen als lezer erg veel te weten over de mystieke aspecten waar eerder nog enkel aan gehint werd. En hoewel dit allemaal nodig is voor het gehele verhaal, vertraagt het nogal en neemt dit toch wat leesplezier weg. Is het héél erg? Nee, maar het zorgt er wél voor dat dit deel wat minder 'voor alle leeftijden' is.



Tekenwerk

Silvester omschrijft deze serie op hun site als kruising van Donald Duck en Lord of the Rings. Het laatste kan ik me in vinden, het eerste minder. Vooral omdat ik dan kijk naar het tekenwerk waarin ik de invloeden zie van één van de inspirators van Jeff Smith: The Peanuts.

Het cartooneske tekenwerk van Smith versterkt de absurde taferelen die hij de lezer voorschoteld. In veel scenes is het tekenwerk zelfs bepalend voor het verhaal - wat een prachtig voorbeeld is hoe een tekenaar kan samenwerken met de schrijver. Dat hier schrijver en tekenaar dezelfde persoon zijn helpt uiteraard.

Het resultaat is er dan ook naar. Méér dan in de voorgaande delen zorgt het tekenwerk voor humor en met de vele details voor extra leesplezier. Het is alsof je een slapstick op papier aan het lezen bent.



Leesbaarheid

Er zijn delen waar ik mijn wenkbrauwen gefronsd heb over de keuzes die Gert Jan Pos heeft gemaakt, maar over het algemeen was daar wel mee te leven. Om Oma 'Allememaggies' te laten zeggen is denk ik één van de betere vondsten die het 'helemaal te waus' doet vergeten.

Nee, Rock Jaw leest gewoon makkelijk weg. Duidelijk is wel hoe verder Pos komt met de reeks, hoe meer hij vertaald naar de geest van Jeff Smith waardoor het niet enkel technisch juist is. Het enige wat hier blijft opvallen is het vreemde plaatsen van de nadruk in de zinnen. Ik weet dat Smith dit ook deed, maar af en toe komt het rommelig over.



Verzorging

Mocht er iets mis zijn aan hoe Silvester deze boeken aan de man brengt, dan is het in ieder geval niet het materiaal zelf. Want laten we wel wezen, hóé het materiaal eruit ziet, dat is iets waar deze uitgeverij weet van heeft. Hoge kwaliteit papier en een mooie stevige cover, wat wil je nog meer? En dat is maar goed ook, want anders waren eerdere delen inmiddels al stukgelezen.



Algemeen

Het eindresultaat is dat je na het lezen van dit deel met hetzelfde probleem zit als bij de voorgaande delen... wachten op het volgende deel. Bone is en blijft een topserie, zo ook in het Nederlands.



Bijzonderheden

Het succes van Bone schreeuwt om meer. Al jaren in de pijplijn is een filmbewerking en sinds kort is bekend dat er in boekvorm enkele nieuwe verhalen uit zullen komen. Géén strips meer dus. Al weet je natuurlijk nooit...

Zo, nu snel deel vijf naar die neefjes van mij brengen voordat zij een lynchmob vormen.



Door:gently  Op:2010-03-08
Titel: 25 Het Rode Spoor

ISBN: 9789088860508
Serie: Storm
Tekenaar: 
Schrijver: Jeff Smith

Uitgeverij: Dargaud
Totale waardering:

62

Spoorloos...

Inleiding

Wanneer je een stripliefhebber bent, dan kun je niet om Storm heen. Misschien lees je het niet, maar wanneer je er volledig onbekend mee bent, dan mag je je afvragen of je wel op de juiste plek je strips haalt. Helemaal sinds de doorstart van de serie waar onder de leiding van Rob van Bavel fiks wat moeite is gedaan om Storm onder de aandacht te brengen.

Die doorstart is nu aangekomen bij een derde deel, genaamd Het Rode Spoor. Een album waarvan het ernaar uitziet dat dit de laatste van de hand van Martin Lodewijk zal zijn.



Verhaal

Het voorgaande deel, De Bronnen van Marduk, grossierde in naamgrapjes en stond mij persoonlijk tegen door het gebruik van het modewoordje 'swaffelen'. Laat ik vooropstellen dat dit in dit verhaal niet het geval is.

Wat er wel aan de hand is, is dat er eigenlijk amper sprake is van een compleet verhaal. Van start wordt gegaan met een inleiding die enkel tot doel lijkt te hebben om Storm uit te laten beelden door Molenaar en de Vos. Als lezer voel je je net zo verloren als Storm zelf om dan na een kwart van het album eindelijk écht van start te gaan.

Nu zou dat op zich nog niet zo erg zijn indien wat volgt prima leesvoer zou opleveren. Helaas is dat niet het geval. Je krijgt de indruk dat je te maken hebt met een script en dat er nog delen uitgewerkt moeten worden. Mijn indruk is dat doordát de inleiding zo lang was, er uiteindelijk niet voldoende ruimte was om het eigenlijke verhaal goed te vertellen. Scenes springen constant over en weer en dialoog verloopt evenzo rommelig.

Veel zijpaden en veel oprakelen van nostalgische zaken die uit het rijke Stormverleden zorgen wel voor mooi beeld, maar het verhaal heeft er domweg teveel onder te lijden. Het erge is dat wanneer je het geheel beschouwt, je zíét dat er potentieel een goed verhaal in zit. Het eindresultaat is echter onbevredigend.



Tekenwerk

Eerder zei ik dat inleidende deel tot doel leek te hebben Storm uit te beelden. In dat opzicht kan je amper teleurgesteld zijn. Tuurlijk, je mag zeggen dat Molenaar en de Vos gezamenlijk niet Don Lawrence zijn, maar dat zij een waardig opvolger zijn moet gezegd. Dat zij ook groeien in hun werk voor deze serie is ook wel duidelijk. Waar bij de voorgaande delen er nog tekenwerk bijzat wat wat minder oogde en minder aandacht leek te hebben gehad voor details, nu spettert bijna elke pagina naar je toe.

Hier en daar zijn nog wat technische foutjes te bespeuren, maar daar moet je echt je best voor doen om die te vinden. Op dit onderdeel slaagt dit album absoluut en mogen we wel stellen dat het team Molenaar en de Vos alle lof verdienen.



Leesbaarheid

Over het algemeen leest Lodewijks werk prettig. En wanneer er sprake is van een doorlopende scene, dan is dat hier ook het geval. Het genoemde rommelige verspringen van scenes gooit ook hier enkele malen roet in het eten. Niet verwonderlijk natuurlijk dat zoiets de leesbaarheid aantast. Spijtig, maar waar.



Verzorging

Hierover kun je weinig te klagen hebben, in wat voor vorm je dit album ook hebt aangeschaft. In dit geval gaat het om een typische softcover welke gelijmd én gebonden is. Die combinatie zorgt ervoor dat de levensduur zeer waarschijnlijk lang zal zijn.



Algemeen

Het Rode Spoor zal niet de waardering krijgen die de originele albums kregen. Daarvan ben ik overtuigd. Het is wél een belofte dat dit behaald kán worden. Men zal dan wel kritisch moeten gaan kijken hoe het verhaal verteld zal moeten worden. Wat je je af kan vragen is of men het verhaal compleet in het hoofd had voordat het in de Eppo verscheen. Het doet er in ieder geval heel erg aan denken dat men het spoor bijster raakte...



Bijzonderheden

Naast de softcover zijn er nog twee edities verschenen, een hardcover en een dossier editie. De laatste zal als gebruikelijk extra's bevatten van zo'n 30 pagina's.




Door:Gently  Op:2010-02-24
Titel: 0 De hemel kan wachten

ISBN: 9789058854773
Serie: Dylan Dog
Tekenaar: 
Schrijver: Tiziano Sclavi

Uitgeverij: Silvester Strips
Totale waardering:

72

Hemel of hel

Inleiding

Er wordt wel gesteld dat je een gegeven paard niet in de bek mag kijken. Iets waar ik me toch wel aan ga wagen door een oordeel te geven over het kadootjes wat men kan krijgen indien met een abonnement afsloot van de Dylan Dog reeks.



Verhaal

De bezwaren die ik bij het eerste deel had, zijn volledig weg. Hier hebben we een verhaal wat níét simpele horror is, maar één waar daadwerkelijke spanning in zit en je als lezer verrast kan worden met de ontwikkelingen.

Jawel, het blijft nog steeds pulp, maar dit verhaal valt onder de betere pulp. Van de lezer wordt verlangd dat hij meedenkt en daardoor ben je betrokken bij het verhaal. Het blijft een ouderwets aandoend verhaal, maar voor degenen die daarvan houden, is dit een aanrader.



Tekenwerk

Dat de serie geregeld van tekenaar zal wisselen, zal waarschijnlijk niet heel erg opvallen - de stijl blijft gelijk. Het verschil met het eerste deel is echter nog groot. Het blijft relatief simpel, maar het kent hier veel minder zwakke punten. Roi's tekeningen zorgen ervoor dat het prettiger leest en dat kan de serie gebruiken.



Leesbaarheid

Veel is te danken aan het feit dat het verhaal beter is, maar daarnaast is de dialoog in zijn geheel ook verbeterd. Ik kan dan ook zonder enig cynisme hier stellen dat dit gewoon gemakkelijk en prettig wegleest.



Verzorging

Tja, het is een serie dus wat ik kan daar nog meer over zeggen dan dat ik al gedaan heb? Ach ja, dat was ik net nog vergeten, de ruggetjes vormen samen één geheel indien je alle delen in huis hebt. Leuk toch?



Algemeen

'nuff said



Bijzonderheden

Zoals gezegd zal men dit deel enkel kunnen krijgen indien men een abonnement afsluit. Al zou het me niet verbazen indien dit deel later op beurzen los zal worden aangeboden.



Door:Gently  Op:2010-02-24
Titel: 1 Dageraad van de dood

ISBN: 9789058854742
Serie: Dylan Dog
Tekenaar: 
Schrijver: Tiziano Sclavi

Uitgeverij: Silvester Strips
Totale waardering:

48

Aan zombies geen gebrek...

Inleiding

Dylan Dog is een hit in Italie. Sterker nog, Dylan Dog mag wereldwijd gezien worden als een succesverhaal. Dat pas na zo'n 25 jaar een vertaling in Nederland verschijnt, lijkt dan ook vreemd. Ik vermoed echter dat men gewacht heeft op het juiste moment: vampiers, zombies en andere horrorachtige wezens zijn het helemaal.

Of Nederland Dylan Dog in de armen zal sluiten lijt me haalbaar.



Verhaal

Lijkt haalbaar. Dát was na het lezen van dit deel iets wat in mijn hoofd rondspookte. Persoonlijk had ik de promoboekjes aardig gevonden, maar dit deel is één en al teleurstelling.

Tuurlijk, dit is daadwerkelijk het eerste deel wat Sclavi en Stano ooit lang geleden schreven en zóú hun enig gebrek aan ervaring kunnen worden verweten. En ja, in die tijd was Romero's Dawn of the Dead nog relatief nieuw en daarom is deze hommage moeilijk zo ver achteraf goed te beoordelen... maarrr.... zelfs wanneer we die zaken van de tafel schuiven, dan is dit een veel te simpel verhaal. Vooral omdat je geintroduceerd wordt aan een detective en je nergens het gevoel krijgt dat je Dylan als zodanig aan het werk ziet. Het verhaal 'gebeurt' gewoon en is een saaie aaneenschakeling van scenes.

Wat je overhoudt is een pulpverhaal wat niet uitstijgt boven de rest van het genre. Niet dat het onaardig leest, maar het is verre van bevredigend.



Tekenwerk

Angelo Stano debuteerde als tekenaar met dit deel waarin hij blijkt geeft technisch sterk te zijn. En ja, dat is een compliment die tevens stevige kritiek in zich herbergt. Verscheidene tekeningen zijn ongeinspireerd en saai, diverse zijn zelfs lelijk. Iets wat nog erger gemaakt wordt dankzij het feit dat hij geregeld laat zien wat hij wél kan. Er wordt dan gewerkt met wat grijstinten met positieve gevolgen. Het is echter te weinig.



Leesbaarheid

Aan Dylan Dog moet je wennen. Niet in het minst door enkele stereotype zaken die Sclavi bedacht heeft zoals het geregeld uitroepen van 'Bij Judas!' of het gebruik van Groucho Marx als karakter in de strip.

Wanneer je daaraan gewend bent, dan kom je erachter dat de eerder gebruikte term pulpverhaal prima opgaat. En wat pulp aangaat, tja, dat is standaard eigenlijk makkelijk weg te lezen. Vooruit, niet één en al teleurstelling... (sprak hij cynisch)



Verzorging

Silvester krijgt vaak verwijten en mijn persoonlijke mening is dat ze soms wat te veel hooi op de vork nemen. Waar je doorgaans enkel positief over kan zijn, is hoe het uiteindelijke produkt eruit ziet. De hardcover is domweg mooi. Méér valt er niet over te zeggen.



Algemeen

Het is dat ik vier delen tegelijk in huis kreeg, want anders was ik redelijk verbitterd geweest over mijn aanschaf. Dit is domweg een deeltje voor de completist.



Bijzonderheden




Door:Gently  Op:2010-02-24
Titel: 1 V voor Vendetta

ISBN: 9789049500528
Serie: V voor Vendetta
Tekenaar: 
Schrijver: Alan Moore

Uitgeverij: De Vliegende Hollander
Totale waardering:

71

K voor Klassiek

Inleiding

Alan Moore is vreemd. Dat is een gegeven die je moet onthouden wanneer je één van zijn werken gaat lezen. Maar in het geval van V voor Vendetta is er iets anders wat je moet onthouden: Moore en Lloyd startten dit verhaal in de jaren 80 van Margaret Thatcher en die tijd voelde verre van prettig aan in Engeland.

Degenen die de TV-series Life on Mars en Ashes to Ashes hebben gezien, hebben een vrij realistisch beeld van het Engeland uit die tijd aanschouwd. Het was het Engeland waar de twijfels over de Birmingham Six en het politiehandelen luid klonken. Bloody Sunday was niet enkel een hit voor U2, maar stond nog in ieders geheugen gegrift. Engeland was een land waar terrorisme evenzoveel angst aanjoeg als de aanwezigheid van agenten.

In deze omgeving werd V voor Vendetta geschreven. Een omgeving waar iedereen wantrouwend was maar bovenal ten aanzien van autoriteiten. Dat namen de makers mee en je zou kunnen stellen dat dit niet enkel fictie is, maar hun nachtmerrieachtige visie van de nabije toekomst.



Verhaal

Na het voorgaande zou je kunnen denken dat dit een doomsday verhaal is, zoals Watchmen dat ook was. Dat is echter niet het geval. Wat het wél is, is niet zo duidelijk te stellen. Om dit een helden verhaal te noemen gezien de handelingen van V, is het onrecht aandoen. Nee, mocht er een omschrijving voor zijn dan kan je dat enkel met een mondvol woorden doen. Iets als een beschouwende roman waarin het thema laat zien waartoe de mens in staat is.

En dat maakt V voor Vendetta klassiek. De heren Moore en Lloyd weten de verschillende karakters zo neer te zetten dat het realistisch overkomt. Daar is de held, V, al kun je aan zijn motivaties twijfelen. Dan is er Evey, die zuiverder motieven lijkt te hebben. Finch, misschien wel de enige met een werkend geweten, in groots contrast met de hoer van het verhaal, Helen Heyer. Het is niet zozeer dat je je kan vereenzelvigen met de karakters, maar ze zijn begrijpelijk. Vooral gezien de situatie.

Maar hoewel de karakters veel van het verhaal in beslag nemen, blijft het overkoepelend geheel de dystopie waarin ze leven. Iets waardoor dit vergelijkbaar is met Orwell's 1984 of Levin's This Perfect Day.

Die vergelijking maak ik niet lichtvoetig, simpelweg omdat niets aan dit verhaal licht op te nemen is. En dát is misschien wel waar je een probleem met V voor Vendetta kan hebben. Het verhaal is namelijk pittig en soms lastig te volgen, iets wat samen met het tekenwerk verwarrend kan werken. Is het daarom slecht? Nee, natuurlijk niet, maar het is wel iets om rekening mee te houden: dit lees je niet even voor het slapen gaan.



Tekenwerk

Lloyd's bijdrage aan V voor Vendetta wordt nog wel eens aangevochten, soms zelfs door Alan Moore. Wat echter als een paal boven water staat is dat hij met zijn (destijds) unieke tekenwerk bepalend is geweest voor het resultaat. Deze uitgave geeft het één en ander aan inzichten over hoe V zelf tot stand is gekomen en misschien kan wel gesteld worden dat het aparte voorkomen van V de reden was dat het werk zo de lezers aansprak.

Dat gezegd hebbende, het tekenwerk voelt gedateerd aan. Niet dat het niet meer kan, maar soms voelt het té ingetogen aan. Daar zijn genoeg argumenten tegenover te zetten dat dit bijvoorbeeld passend is, maar het is de vraag of het tekenwerk afdoende bevredigend aanvoelt voor de huidige generatie. En hierin vrees ik dat klassiek misschien té klassiek is.

Wat ik hiervoor al vermeldde, soms is het verhaal lastig te volgen en daarin werkt het tekenwerk niet altijd mee. Dat is denk ik wel het grootste probleem wat je met het tekenwerk kan hebben en dat is behoorlijk belangrijk. Geregeld is Lloyd zo obscuur bezig dat niet duidelijk is wat er gebeurd. Gelukkig wordt dat vaak wel duidelijk uit de context, maar prettig is dat niet. 



Leesbaarheid

Moore schrijft niet makkelijk, dat is domweg een feit. Een enkel verhaal van hem daargelaten, zijn ze pittig en soms lastig te volgen. Voor dit verhaal gaat dat zeker op. En hoewel dit inhoudt dat de herleesfactor groot is en het tot véél meer dan pulp maakt, kan het op het moment van lezen irriteren. Dit vraagt gewoon om tijd en energie. Hierdoor daalt de leesbaarheid, maar gezien wat je ervoor terugkrijgt lijkt me dat een acceptabele ruil.

Méér dan acceptabel is wat de heer Dohmen gedaan heeft. Zijn vertaling is denk ik wel één van de sterkste die ik in tijden gezien heb. Hier is iemand bezig geweest die niet alleen met het hoofd heeft vertaald, maar ook met het hart. De verschillende verzen die in het boek staan hebben ritme en blijven daardoor poetisch. Dat is niet eenvoudig en daarvoor heb ik dan ook alle respect.

Waardoor er twee conclusies zijn te trekken:

Ten eerste, wat jammer dat Dohmen niet een nieuwe vertaling gedaan heeft van Watchmen. Het tweede, dat komt zeer waarschijnlijk wel goed met het volgende Alan Moore werk wat Dohmen gaat vertalen: From Hell.



Verzorging

Baqup is opnieuw het bedrijf wat door DVH in de hand is genomen om de trade te maken. Nou ja, maken... men neme het origineel en voegt een snufje Nederlands toe. Het resultaat is de overbekend e trade vorm. Een trade die gelukkig extra'tjes kent met leuke wetenswaardigheden van beide makers. Op zich een prima uitgave dus.

Nu vrees ik dat ik wat onvoorzichtig ermee omgegaan ben, maar het plastic lijkt wat gemakkelijk los te laten van het karton. Voor degenen die het aandurven raad ik aan de trade te plastificeren.



Algemeen

Tja, wat valt er dan nog te zeggen? V voor Vendetta is een klassieker die de moeite waard is en het verdiend om ook in het Nederlands een bestseller te zijn.



Bijzonderheden

Mocht je de verfilming kennen, dan geldt hiervoor wat voor alle verfilmingen van Moore's werken geldt: het boek heeft meer. Véél meer.



Door:ramonschenk  Op:2010-02-12
Titel: 29 Poesje is dood

ISBN: 978-90-314-3065-9
Serie: Jeremiah
Tekenaar: 
Schrijver: Alan Moore

Uitgeverij: Dupuis
Totale waardering:

77

De nieuwe Jeremiah is uit!

Inleiding

Het is alweer een tijdje geleden dat er een nieuw album uitkwam van Jeremiah. Eindelijk heeft Hermann weer zin om een nieuwe episode toe te voegen aan de science-fiction serie.



Verhaal

Zijn alle Jeremiah verhalen niet hetzelfde? Jer en Kurdy komen in een stadje, daar is iets niet pluis en zij moeten hun vuisten en intelligentie gebruiken om uit de nesten te komen.

In dit zijn er twee verhaallijnen: a) in een stadje worden mijnwerkers uitgebuit door de mijneigenaar en diens wrede zoon en, b) Jeremiah gaat op bezoek bij Lena, Jake en hun zoontje Stevie. Wanneer de verhaallijnen bij elkaar komen en het zoontje gekidnapt wordt om Jer en Kurdy onder druk te zetten, komt de actie in beeld.



Tekenwerk

Laten we eerlijk zijn: Hermann is beter dan vrijwel alle andere tekenaars van dit moment. Wat vooral goed bevalt is het kleurwerk, ook van Hermann. Sommige eerdere albums, vooral Met Esra is alles goed, waren hier en daar wel erg donker.

De waterverf-inkleuring van Hermann werkt het best als er veel verschillende scenes zijn: het rood/oranje van een ondergaande zon, het blauwe van de nacht, het felle geel van de brandende zon. Dat heeft dit album allemaal.



Leesbaarheid

Het blijft een gemis dat de vertaler hier en daar wat Vlaamse uitdrukkingen gebruikt die in Nederland niet echt authentiek klinken. Een betere vertaler had dat opgelost. Maar Hermann schijnt ook door een slechte vertaling heen: je kunt het verhaal zelfs lezen zonder de tekst.



Verzorging

Een standaard softcover. Voor het eerst zonder het Spotlight logo. Helaas geen harde kaft-editie. Daarom wat minder punten.



Algemeen

Een heerlijk te lezen, ouderwets goed Jeremiah verhaal. Leest snel en het verhaal blijft nog uren hangen. Het is voor mij altijd weer bijzonder om te zien hoe Hermann de soms bizarre titels in het verhaal verwerkt en deze keer moet je hierop wachten tot het eind...



Bijzonderheden




Door:Gently  Op:2010-02-12
Titel: 1 Een Wreed Vaarwel

ISBN: 9789049500436
Serie: Sin City
Tekenaar: 
Schrijver: Frank Miller

Uitgeverij: De Vliegende Hollander
Totale waardering:

70

Her name was Goldie...

Inleiding

Één van de eerste trailers die ik van Sin City zag, startte met de raspende stem van Mickey Rourke: Her name was Goldie... Op dat moment wist ik dat het wel goed zat met Rourke als Marv. Dat later zou blijken dat niet alleen hij een goede keuze was, dat maakte de film een topper. Persoonlijk gezien dan.

Maar ja, dat heb je met verfilmingen - de invulling door de filmmaker, maakt of breekt het. En hoe groter het oorspronkelijke boek, hoe zwaarder die last zal zijn. En geldt dat eigenlijk ook niet voor een vertaling?



Verhaal

Recentelijk heb ik hier De Dresden Files noir en pulp genoemd. En in wezen is Sin City weinig anders. Jawel, Sin City is noir, Sin City is pulp. Vooral dat laatste zal me niet in dank worden afgenomen vermoed ik.

Maar je hebt pulp en pulp. En dan heb je Miller's Sin City. Dit deel wat zich concentreert op het karakter Marv is een aaneenschakeling van aktie waar je geen verdieping hoeft te verwachten of filosofische observaties. Nee, hier is de aantrekkingskracht het handelen van een volslagen losgeslagen karakter die doet wat hij wil en daar nooit de prijs voor lijkt te hoeven betalen. Is dat niet iets wat iedereen wel eens zou willen? Tuurlijk wel! Dáárin ligt de populariteit van het karakter Marv.

Daarin ligt ook de aantrekkingskracht van dit verhaal. Het is misschien absurd, deze visie van een hedendaags Sodom en Gomorra, maar Sin City lijkt verbazend realistisch na het kijken van het nieuws. Het is uitvergroot, opgeblazen ofwel karikaturaal. De spiegel die we af en toe nodig hebben. En daarom de beste pulp die er te vinden is.



Tekenwerk

Miller is uniek. Je vind het of sterk tekenwerk of absoluut niet. Een middenweg lijkt er niet te zijn en daarom is het uitermate passend voor deze serie. Het is ongepolijst, schetserig, soms grof en minimalistisch.

Wat het sterk maakt, is de manier waarop Miller dit indeelt. Zijn wisseling van detail naar silhouet en vice versa zorgt voor een mooi contrast. Een contrast wat bevorderlijk is voor de verhalende stijl. Het is dan ook niet verwonderlijk dat dit goed past bij het verhaal zelf - helemaal niet verwonderlijk als je je bedenkt dat schrijver en tekenaar dezelfde persoon zijn.



Leesbaarheid

Evenals bij De Dresden Files durf ik te stellen dat vertalen van werk als dit makkelijker is. Makkelijker in vergelijk met bijvoorbeeld V voor Vendetta wat ik momenteel lees.

Neemt niet weg dat je nog steeds je aandacht erbij moet houden en daarin is vertaler Peter De Bruin wel geslaagd. Je moet het verhaal niet mooier maken dan het is en ervoor waken Marv te moeilijke of meer dan vier lettergrepen woorden in zijn mond te leggen. Dán heb je het verhaal juist en het karakter van Marv begrepen. Of beter gezegd, dán heb je Miller begrepen. Jawel, het is moeilijk om het écht fout te doen, maar het verdient nog steeds lof voor het goed doen.

Het is dan ook enkel aan Miller zelf te wijten dat de leesbaarheid bij momenten lastig is. Dat komt omdat Miller soms een fikse lap tekst kwijt moet en dat is per definitie op een smal strookje. En dat leest niet al te prettig. Het maakt deel uit van zijn stijl, maar toch...



Verzorging

Naar ik heb begrepen is deze uitgave nét iets dunner dan het origineel. Gelukkig is men wel zo verstandig geweest om de rug aan te passen zodat het doorlopende plaatje blijft kloppen. Kijk, dat is nadenken over je product.

Voor de rest is de uitgave net zoals de inhoud: sober. Is het daardoor lelijk? Móói is het aanzien van Marv natuurlijk nooit, maar als cover zeker wel te doen.



Algemeen

Hoe staat deze vertaling ten op zichte van het origineel? Ik zou eerlijk zeggen, prima. Het gevolg is dat je een leuke mogelijkheid hebt om in een surrealistische wereld te duiken waarin je van alles kan vinden. Het is gewoon een kwestie van de juiste steeg inlopen...

 



Bijzonderheden

Sin City scoort. Indien je niet weet dat er een verfilming van is geweest, dan zul je zeer waarschijnlijk een tijdlang van de wereld af zijn geweest.

De reden dat men dit verfilmde moge duidelijk zijn, men vind het goed. Sterker nog, men vind het zo goed dat Frank Miller grossiert in prijzen. Daarnaast is Sin City één van de grote inspiraties voor de huidige generatie schrijvers en tekenaars daar Miller als één van de eerste succes had met materiaal wat in eigen beheer bleef.

Geruchten over een tweede verfilming lijken dan ook meer in de zin wannéér en niet óf het uberhaupt komt. Momenteel lijkt die tweede gepland te zijn voor 2011 en een derde met Johnny Depp in 2010.



Door:Gently  Op:2010-02-12
Titel: 1 Ontmand

ISBN: 9789049500481
Serie: Y the Last Man
Tekenaar: 
Schrijver: Vaughan, Brian K.

Uitgeverij: De Vliegende Hollander
Totale waardering:

68

Droom of nachtmerrie?

Inleiding

Het is heel waarschijnlijk dat fiks wat jongensdromen hun basis vinden in het concept wat voor deze strip opgaat: de enige man te zijn in een wereld met vrouwen. Mijn vermoeden is dat het overgrote deel van die dromen behoorlijk... uhm... positieve dromen waren. Indien je die nu nog wel eens hebt én zou later wéér zal willen hebben, dan moet je niet verder lezen.

Niet dat dit een stevige horrorroman is, daar is Brian Vaughan veel te subtiel voor. Nee, Y the Last Man gebruikt het bekende thema, vergroot het uit en geeft er een twist aan. Een twist die een cliché inhoud geeft en ervoor gezorgd heeft dat deze serie veel lof heeft gekregen. Voor een schrijver een droom, evenzo voor zijn uitgever. Bekend met zijn werk was de aankondiging van deze serie voor mijzelf ook een droom.



Verhaal

Vaughan maakt indruk. En dat lijkt hij met bijna alles te doen wat hij schrijft. Mijn ervaring hiervan is dat hij in staat is om situaties en personages geloofwaardig over te laten komen. Dat is niet iets wat elke schrijver gegeven is - veelal heeft men óf het talent om sterke plots te bedenken óf goede dialoog te schrijven. Beide talenten zijn niet vaak in één man te vinden.

Bij Vaughan zijn beide wel te vinden. Nu moet wel gezegd worden dat Y the Last Man niet zijn sterkste plot is - zoals eerder gezegd, het is een bekend thema, uitvergroot met een twist. Die uitvergroting en twist maakt het tot een sterk en boeiend verhaal. Het eerste hoofdstuk zet je daar middenin - niet alleen mannen, maar alle manlijke zoogdieren op aarde gaan op hetzelfde moment dood. Op ene Yorick en zijn aapje na...

Dat klinkt allemaal véél te simpel en dat is het zeker niet. In dit eerste deel schept Vaughan een nieuwe complexe realiteit en dát is het wat het boeiend maakt. Je kan voorstellen dat een gebeurtenis als deze wereldwijd impact heeft en gelukkig heeft Vaughan dat ook gedaan.

Het resultaat is een diverse lading aan verhaalelementen, verscheidene karakters en agenda's, ingekleurd met die onnavolgbare kwaliteit om het geloofwaardig te laten zijn. Prima leesvoer dus.



Tekenwerk

Pia Guerra is een tekenares die ik voor Y the Last Man Neo-klassiek zou willen noemen. In de comicstijl dan. Strak, realistisch en veel grote vlakken. Waar zij in uitblinkt is het feit dat zij weinig fouten maakt - daarmee wil ik zeggen dat ze niet vergeet wat er gebeurd is. Een vlek op een broek verdwijnt niet om een pagina later weer te verschijnen. Maar verder is het eigenlijk niet zo bijzonder.

Nu kun je je afvragen of dat zo'n slecht ding is, want nu zorgt het ervoor dat het verhaal gemakkelijk doorleest en je er niet door afgeleid wordt. Tuurlijk, er zijn voldoende scenes waar je je even in kan verdiepen, maar in het algemeen ga je er vlot overheen. Het is consequent, degelijk werk. Niet meer en niet minder.

 



Leesbaarheid

Hier hebben we een probleem. Of om de stijl van de inleiding aan te houden, hier hebben we geen droom maar een duidelijke nachtmerrie. Hiervoor had ik het over het feit dat Vaughan situaties en personages geloofwaardig kan laten overkomen en degenen die de vertaalde strip al hebben gelezen zullen zich misschien daarover hebben verbaasd. Het is namelijk niet anders te stellen dat de vertaler Pieter van Oudheusden de plank volledig heeft misgeslagen.

De gehele strip door voelt de vertaling namelijk veel te letterlijk aan. Misschien juist, maar niet góéd. Vooral het dialoog is hier debet aan. Deze voelt namelijk niet aan als een gebruikelijke omgaanstaal en veelal mist het de elementen die de personages karakter geven. Dát is vermoedelijk ook het grote manco achter deze vertaling - men lijkt zich niet verdiept te hebben in het verhaal en zo de karakters leren kennen.

Geregeld struikel ik als lezer ook op fouten doordat verwijzingen niet meer kloppen, zoals:

Journalist Christopher:  Hé! Jij daar, private Benjamin!
Tse'Elon: En ik ben kolonel Tse'Elon. Als je me nog 'ns aanspreekt met soldaat, geef ik jou de volle laag.

Het soldaat verwijst naar private, de dialoog loopt daardoor mank. Vertaal, of vertaal niet, níét allebei.

Een ander voorbeeld is het gebruik van sisters als aanspreektitel van de Amazones. Het gevolg is dat een reactie als Ik ben je zus niet ook weer mank loopt. Waarom vertaal je sisters niet? In het Nederlands is het gebruik van zusters in een gesloten gemeenschap absoluut niet vreemd.

Vertaal, of vertaal niet. Dat dan wél weer de grap van Yorick over Yellowbrick road to Oz vertaald wordt, laat het inconsequente zien. Iets wat gezien het consequente vertalen in voorgaande DVH uitgaves bevreemdend is.

Wat Vaughan's geloofwaardigheid qua karakters betreft, nog één voorbeeld. Alter is een uitermate serieus personage. Om haar observatie over een schoenmaat - size 45 - te vertalen met het wat humoristisch overkomende maat kano, is blijk geven van het feit dat je haar niet begrijpt.

Nee, deze vertaling slaat de plank geheel mis en dat is iets wat ik uitermate betreur. En eerlijk gezegd had ik wat anders verwacht van een oude rot als van Oudheusden. Ik hoop maar dat komende delen meer aandacht krijgen.



Verzorging

Dit keer niet een verzorging door Baqup, die de hofleverancier leek te worden voor De Vliegende Hollander. En misschien ligt het aan het feit dat Baqup prima werk heeft geleverd dat ik hier de lat misschien te hoog leg, maar echt tevreden ben ik niet.

Jawel, ik weet dat het domweg een één op één overname is van de originele tradepaperback, maar dat had juist wenkbrauwen moeten doen fronsen. Het resultaat van een net iets grotere versie was waarschijnlijk beter uitgevallen. Het middendeel valt minder prettig open en leest het lastig. Dat kán domweg niet positief zijn voor de rug.

Was dat anders geweest, dan was het gewoon weer een prima product geweest. Nu zijn er bedenkingen.



Algemeen

Y the Last Man is een comic met een einde. In totaal verschenen er 60 deeltjes, welke in 10 hoofdstukken zijn verdeeld die op hun beurt later in een trade zijn verschenen. Naar verwachting zal De Vliegende Hollander deze manier van uitgeven volgen - iets anders zou op zijn zachtst gezegd niet slim zijn. Niet elk hoofdstuk is even groot en we gaan van start met de kortste.

Komend Maart zal het tweede deel, Cycli, en in Juni het derde, Een kleine stap, verschijnen. De intentie is om van dergelijke series om de drie maanden uit te geven. Mijn persoonlijke mening? Indien het vertaalwerk significant sterker zal worden, dan is dit de moeite waard.



Bijzonderheden

Dat de prijzen verdient, daar heeft men fiks wat ruchtbaarheid aan gegeven. Voor dit jaar staat de serie op de nominatie voor een Hugo Award, had een dozijn Eisner nominaties en hééft inmiddels drie daadwerkelijk bemachtigd.

Om dan nog te zeggen dat de serie bijzonder, lijkt me overbodig, maar ja, af en toe komen we laat achter zulke zaken in ons kikkerlandje.




Door:Gently  Op:2010-01-19
Titel: 1 Welkom in de Jungle

ISBN: 9789089681195
Serie: Dresden Files, de
Tekenaar: 
Schrijver: Butcher, Jim

Uitgeverij: Meulenhoff
Totale waardering:

60

Stadsmagie

Inleiding

Enige tijd geleden werden bij twee verschillende uitgeverijen boeken uit de serie Dresden Files aangekondigd. Op dat moment had ik niet door dat de één de stripversie was. Het wordt ook niet makkelijker gemaakt daar in tegenstelling tot veel stripvarianten op boeken er een andere schrijver óf als co-schrijver óf solo alles op zich neemt. Niet in dit geval, Butcher schreef dit namelijk geheel en al zelf.

Apart? Eigenlijk wel, daar het niet vaak voorkomt dat een schrijver uit de ene vorm van media zijn geluk beproeft in de andere. Jawel, de laatste jaren komt het steeds vaker voor, maar eigen materiaal meenemen? Dat is behoorlijk uniek.

In het Nederlands zal het niet veel uitmaken - het is namelijk een race geweest qua debuut voor Butcher tussen het boek en de strip. Voor ons is natuurlijk enkel de laatste van belang.



Verhaal

Welkom in de Jungle is géén adaptatie, maar een prequal. Bij het lezen van het verhaal blijkt er geen sprake te zijn van een ontstaansgeschiedenis, iets waar ik persoonlijk blij om ben - die zijn doorgaans 13 in een dozijn.

Maar goed, persoonlijke voorkeuren horen in een recensie niet thuis wat maar goed is ook want magie verhalen behoren niet tot mijn favorieten. Butcher laat echter het magie deel ondergeschikt zijn aan het verhaal wat meer leunt op het detective deel. Niet dat dit heel erg ingewikkeld is - Butcher is geen Christie.

Maar Christie's boeken zijn vermoedelijk ook niet de detectives die Butcher als leidraad heeft gebruikt. Nee, dit doet meer denken aan wat nu 'noir' genoemd wordt - verhalen als Philip Marlowe. De vertelstijl komt overeen en helpt het verhaal voort, al zijn er momenten dat er erg veel tekst gebruikt wordt.

Het spreekt voor Butcher dat hij het aantrekkelijk weet te schrijven. Vooral gezien het vrij dunne plot wat dit boek brengt. De vergelijking met Marlowe dringt zich daarmee weer op - dat waren pulpverhalen. Amusant, maar pulp. Butcher brengt weinig anders. 



Tekenwerk

Dit werk bleek het debuut te zijn van Adrian Syaf. En hoewel het niet onaardig is, is het duidelijk dat Syaf nog een eigen stijl moet vinden. Duidelijk een leerling van de jaren 90, of specifieker de Jim Lee stijl. Latere werken laten niet veel verandering zien, maar duidelijk is dat de samenwerking met de inkter bij Welkom in de Jungle te wensen overliet.

Geregeld zijn de inktlijnen véél te dik waardoor Syaf's tekenwerk minder sterk oogt. Dat er vier verschillende inkters aan hebben gewerkt zal hier heel erg debet aan zijn geweest. Men had Syaf óf meer vertrouwen moeten geven óf voor een ander moeten kiezen. Nu mist het resultaat dynamiek. Spijtig, maar waar.



Leesbaarheid

Ik zal niet zeggen dat het vertalen van pulp simpel is. Het vereist net zo goed aandacht, maar qua leesbaarheid móét het makkelijker zijn. Zinnen zijn doorgaans korter en kennen een standaard grammaticale structuur. Bijzinnen? Amper.

Het maakt het overzichtelijk en daarnaast soepel leesbaar. Waar je dan voor uit moet kijken is de herhalingsfactor en vertaalster Fanneke Cnossen heeft dat goed gedaan. Maar ja, het is per slot niet haar eerste werk. Het resultaat is dat het goede van Butcher behouden is gebleven en dat verdient een pluim.



Verzorging

Mynx heeft geen geluk gehad met haar Dabel vertalingen - de voorgaande drie schreeuwen om een vervolg wat er niet meer in lijkt te zitten - maar één ding doen ze absoluut goed: de vormgeving van hun produkten.

Nu zijn er voorbeelden te over dankzij de originele tradepaperback bundelingen en kun je je afvragen hoe het mogelijk is om het verkeerd te doen. Geloof me, het kan.

Hierin dan ook niets dan lof voor Mynx, de uitgave is degelijk en zal lange tijd er nog als nieuw uitzien. Mits je het goed behandeld natuurlijk. Ook hier, een verdiende pluim.



Algemeen

Ten op zichte van de strips die ik de laatste tijd voor ogen heb gehad, is dit een verschil van dag en nacht. Of eigenlijk, het verschil tussen literatuur en lectuur. Om in herhaling te vallen, pulp.

Waar het op neer komt dat Welkom in de Jungle simpel vermaak is. Indien je van detectives in noir stijl houdt, dan moet je dit uitproberen. Ben je op zoek naar diepgravende verhalen... nu ja, die conclusie kun je zelf wel trekken.



Bijzonderheden

Deze serie werd in 2009 genomineerd voor de Hugo award, iets waarvan ik gezien de competitie niet veel fiducie in heb. En in mijn persoonlijke opinie, geen recht op heeft.

Butcher werkt aan een vervolg voor de stripserie terwijl hij ondertussen voorbereidingen maakt voor het twaalfde deel in de boekenreeks. Uitgeverij De Vliegende Hollander heeft daarvan voor februari 2010 een derde vertaling gepland staan.



Door:Gently  Op:2009-12-08
Titel: 1 Wals met Bashir

ISBN: 
Serie: Wals met Bashir
Tekenaar: 
Schrijver: Butcher, Jim

Uitgeverij: De Vliegende Hollander
Totale waardering:

78

Het geheugen is zwak

Inleiding

In 2008 verscheen de film Waltz with Bashir in de bioscopen. Bijna direct kreeg de film lovende kritieken en werd als één van de belangrijkste animaties van de afgelopen jaren gezien. Helaas waren het aantal bioscopen waar de film draaide in Nederland bijzonder beperkt. Mijns inziens een aanduiding dat animatie helaas niet serieus genomen wordt...

Anderen hebben het gelukkig wel serieus genomen en dat uit zich onder andere in de vele awards die de film heeft ontvangen: 23 stuks. Daarnaast hetzelfde aantal nominaties en de teller zal waarschijnlijk nog even doorgaan.

Maar waar diverse animatie films gebaseerd zijn op een boek, gaat het hier precies andersom: we hebben nu een boek gebaseerd op de film. 



Verhaal

Het is een verkeerde woordkeuze, maar ergens is het grappig hoe de hoofdpersoon mij als lezer hetzelfde pad liet lopen om te herinneren wat er gebeurde op de 16e van september in 1982. Dat mag dan vrij lang geleden zijn, maar het moment dat besneeuwd Nederland in beeld komt is één stukje recenter geschiedenis en dáárvan kon ik me al niet meer heugen of dat wel klopte. Dat bleek het dus wel.

Een kleine, maar duidelijke aanwijzing dat het geheugen onbetrouwbaar is en dát is een belangrijke leidraad voor het verhaal. De hoofdpersoon gaat namelijk op zoek naar wat hij deed op die bewuste dag - hij kan er namelijk niets van herinneren. De aanleiding is al wat aangrijpend, namelijk een heftige nachtmerrie van een vriend, maar naarmate je verder komt in het verhaal hoe aangrijpender het wordt. Want al weet je niet precies wat die dag gebeurde, je weet als lezer wel: er zíjn onverkwikkelijke zaken gebeurd in Beiroet. Tenminste, indien je een beetje geschiedenis hebt gevolgd. 

Zoals gezegd, aangrijpend. Er zit een bepaalde emotie in het verhaal die dat teweeg brengt. Niet dat het zo vreselijk goed geschreven is - de dialoog is wat statisch en geregeld is het moeilijk om de teksten te plaatsen - maar er is op een dusdanige manier in de teksten uit de film zo gesneden dat het haalbaar is om in de strip in te passen zonder de essentie te verwijderen. Iets wat tekenaar Polonsky ook aangeeft in het epiloog. Ondanks dát, kan dit verhaal niet anders als bijzonder sterk worden omschreven.

Kleine toevoeging hieraan, het woord aangrijpend is niet zomaar gebruikt. Voor het eerst heb ik een traantje moeten wegpinken na het lezen van een strip.



Tekenwerk

Hoewel velen denken dat de filmstrookjes gebruikt zijn voor het boek, blijkt dit niet juist te zijn. Het tekenwerk wat als basis lag aan de filmstrookjes is gebruikt en in sommige gevallen is het bijgewerkt. Polonsky heeft hier expres voor gekozen om niet een aftreksel van de film te worden.

Één van de resultaten is dat er verschillende stijlen door elkaar heen te zien zijn. Stijlen die elkaar hier niet bijten, maar in samenspel met het verhaal dit versterken. Om als slot ervoor te kiezen om foto's te publiceren is misschien wat gedurfd, maar het trekt dit verhaal verder de realiteit in en doet je beseffen dat dit geschiedenis is en geen fictie.

Soms blinkt het uit in eenvoud en spreekt het daarmee des te meer de intentie. Daarnaast zijn er tekeningen die enorm veel detail kennen en daarin blinkt Polonsky. Het geeft een wat dubbel gevoel, want puur kijkend naar de tekeningen is het verschil soms wel erg groot. Tuurlijk, het staat tot dienst van het verhaal, maar op momenten twijfel je of het wel de juiste keuze is geweest om zoveel contrast erin te hebben.



Leesbaarheid

Hierboven stelde ik dat de dialoog wat statisch is. Dat is iets wat de leesbaarheid niet te goede komt. Dat klinkt bijzonder vreemd, vooral als je je bedenkt dat de strip in één adem uit te lezen is - en ik verwacht dat dit ook gebeurd - maar puur kijkend naar de teksten is dit niet het meest volgbare wat ik ken.

Jawel, je kán doorlezen, maar het vlotte ervan is enkel te danken aan het feit dat er niet bijster véél dialoog is. Wanneer het er wel is, dan valt het juist op - kortaf en soms lijkt het van de hak op de tak. Daarnaast is het verspringen van scenario's soms wat abrubt. 

En hoewel voor dit alles een excuus te vinden is - het blijft een transitie van film naar boek - kun je er niet om heen. Spijtig, maar waar.



Verzorging

Baqup is opnieuw de verzorgende partij voor deze uitgave en opnieuw is er sprake van een variant. Hier hebben we te maken met een cover met een flap en het ziet er behoorlijk solide uit. Klein puntje van kritiek is hier dat het binnenwerk niet overal even mooi openvalt. De kadering is echter dusdanig dat dit niet tekeningen verbergt. Ik denk echter wel dat De Vliegende Hollander hier aandacht moet geven om in de toekomst problemen te voorkomen zoals er wel bij de Watchmen uitgave was. TPB's zijn leuk, maar rugklachten zijn hierover vele.

Nu telt dit probleem niet en kan enkel gesteld worden dat dit een degelijke uitgave is.



Algemeen

Arnon Grunberg (onder andere) durfde zover te gaan om dit te vergelijken met Maus. Hoewel ik dat aan de geschiedenis wil overlaten, denk ik wel dat de impact van deze strip groot is. De setting waarin het geschreven is meeslepend en de uiteindelijke onthulling onthutsend.

Wat ik wel durf te stellen is dat dit één van de belangrijkste strips van dit decennium is. Niet door baanbrekend tekenwerk, of briljant schrijven, maar doordat Wals met Bashir een memorabel en indrukwekkend relaas over een waanzinnige tijd en strijd wat gezien kan worden als het Srbenica van de jaren 80.



Bijzonderheden

Zoals bekend is dit een 'verstripping' van een film. Een film die bijna elke stripbeurs terug te vinden is bij stands en die kan ik alleen maar van harte aanbevelen. Mocht je meer willen weten hierover, dan kun je het beste je vervoegen op de site van Waltz With Bashir.




Door:Gently  Op:2009-11-26
Titel: 1 Cash: I see a darkness

ISBN: 9789058853851
Serie: Cash
Tekenaar: 
Schrijver: Kleist, Reinhard

Uitgeverij: Silvester Strips
Totale waardering:

79

Licht in de duisternis

Inleiding

In 2003 kwam een film uit over Johnny Cash; Walk the Line. Niet mijn ding dacht ik en liet het dan ook links liggen. Tja, soms doe je wel eens domme dingen, want het mag toch wel tot één van de betere films van dat jaar gerekend worden.

Wat een ezel in het algemeen doet moge bekend zijn, dus toen eerder dit jaar een vertaling uitkwam van Kleist's werk over Cash was de nieuwsgierigheid daar. Vooral toen bleek dat het 'werkje' van zo'n 200 pagina's nogal goed ontvangen was in de diverse landen die ons kikkerlandje al waren voorgegaan. Terecht? In ieder geval de aandacht van een recensie waard dachten we maar zo!



Verhaal

Voor degenen die niets weten van Cash, is het misschien even vreemd, maar je zou kunnen zeggen dat het een blauwdruk is voor veel artiesten. Wegvluchten uit een omgeving waar je niet aard, ontdekt worden en vervolgens verdrinken in de aandacht die je krijgt. Met het grote verschil dat Cash zichzelf herpakte en sterker en groter terugkwam.

Een verhaal wat je zou kunnen kennen indien je de film al hebt gezien of domweg geinteresseerd was in het leven van Cash. Misschien wel de reden voor Kleist om het verhaal niet echt te laten vloeien - het voelt namelijk heel fragmentarisch aan. Het boek springt van scene naar scene met wat korte, maar sterke dialoog. 

Dat verspringen is bij momenten wat verwarrend. Niet altijd heb je door wat er gebeurt, iets wat vooral voorkomt wanneer er plots een scenario van één van Cash' nummers wordt uitgebeeld. Echt bijzonder storend is het niet, maar het laat wel een manco zien bij deze strip.

Het is echter twijfelachtig of het mee- of tegenwerkt aan het effect van het verhaal. Het punt is namelijk dat Kleist er bijzonder goed in is geslaagd om een deel van het leven van Cash in beeld te brengen. Dan is het eigenlijk niet meer zo relevant dat het verhaaltechnisch niet helemaal loopt.



Tekenwerk

Van Kleist hoef je geen gepolijst werk te verwachten. Nee, hij tekent het leven zoals het is met scherpe lijnen. In sommige tekeningen lijkt het wel erg gestileerd of simplistisch, maar Kleist ziet het belang van samenwerking met het verhaal. Niet vreemd wanneer je schrijver én tekenaar bent natuurlijk, maar zelfs dat is iets wat je door moeten hebben. Ook een tekenaar vertelt een verhaal en ook daar geldt wel eens 'schrijven is schrappen'.

Dan blijkt dat de strip meer is dan de som van de delen. Alleen de cover zou je daarin al kunnen overtuigen waar een doorleefd gelaat van Cash je aanstaart. Een staar die je duidelijk maakt dát deze man iets te vertellen heeft.

Over zwart/wit tekenen mag dan soms wat geringschattend gedacht worden, maar dit verhaal had niet in kleur vertelt kunnen worden. Cash is geen Elvis en behoeft geen kleur. Hier kan ik alleen maar stellen dat het tekenwerk met haar grijstinten technisch gezien perfect past en is nog eens sterk uitgevoerd ook. Misschien niet het mooiste, maar zeker knap.

 

 




Leesbaarheid

Zoals eerder opgemerkt, is het verhaal wat fragmentarisch. Er zijn geen moeilijke passages en de dialoog is eigenlijk ook niet overweldigend veel aanwezig. Zoiets zal het voor de vertaler gemakkelijker hebben gemaakt, al moet je natuurlijk wel verbazend goed opletten dat je juist dán niet een relevante opmerking of zin niet over het hoofd ziet.

Hoewel ik het origineel niet heb gelezen (Duits is niet mijn sterkste kant) heb ik de indruk dat dát wel goed is gegaan. Het probleem blijft echter het verspringen van scenario's. Nogmaals, dit kan misschien wel behulpzaam zijn geweest voor het effect van het verhaal, maar het helpt de leesbaarheid niet. Het zorgt er namelijk voor dat een argeloze lezer dit gerust naast zich kan neerleggen en vervolgens zal hij vergeten dat het niet uit heeft.



Verzorging

Op een beurs hoorde ik een Duitser lovend spreken over de Silvester uitgave. De vrij dikke pil was in het Duits namelijk alleen in softcover beschikbaar en deze was door hem inmiddels stukgelezen.

De Nederlandse versie kent enkel een hardcover editie en die is uitermate solide. Ik heb slechts één bezwaar en dat is de kleur van het Silvester logo: waarom groen? Qua layout had het perfect in hetzelfde rood gedaan kunnen worden als de titel en zou het daarmee in harmonie zijn met de soberheid van Kleist's werk. Het is echter een verwaarloosbaar puntje van kritiek...



Algemeen

Cash is een imponerend man geweest met een imponerend leven. Zo iemand verdient een imponerend boek. En ja, dat is dit eigenlijk ook wel. Bij vlagen pittig, bij vlagen romantisch, over het geheel tragisch. En hoewel ik van mening ben dat tragiek deel was van zijn leven, denk ik dat de 'silver lining' iets teveel mist in deze strip. Vandaar dat ik ook van mening ben dat de subtitel I see a darkness beter I've seen a darkness had kunnen zijn. Cash' uitspraken vlak voor zijn dood zijn slechts enkele aanwzijzingen hiervoor.

Is het boek dan niet compleet? Nee, natuurlijk niet. Om de man echt te kennen, zou je de man moeten zijn. Is het boek compleet genoeg? Absoluut. Kleist heeft een element genomen en dit uitgewerkt tot iets wat een ieders leeshonger zal stillen. Meer vragen kan, maar is niet nodig.

Cash fans mogen dit niet missen in hun boekenkast, muziekliefhebbers moeten dit zeker inkijken. Stripliefhebbers zullen mogen dit niet ontwijken en minstens een oordeel hierover hebben.



Bijzonderheden

Cash is nu in een achttal talen verschenen en dat zullen er vast nog wel meer worden als dat inmiddels niet al het geval is. In Frankrijk en Duitsland kon Kleist hiervoor grote prijzen ontvangen en ook hierin lijkt het einde nog niet in zicht. Silvester heeft recentelijk nog een vierde druk moeten relealiseren. Of het goede ontvangst dus terecht is? Jawel.



Door:gently  Op:2009-11-19
Titel: 1 Surrogates

ISBN: 9789049500665
Serie: Surrogates
Tekenaar: 
Schrijver: Robert Venditti

Uitgeverij: De Vliegende Hollander
Totale waardering:

75

Leven zonder consequenties

Inleiding

Surrogates is, zoals misschien bekend is, recentelijk verfilmd met Bruce Willis in de hoofdrol. Degenen die de film gezien hebben, verzoek ik die direct te vergeten, want het boek is... anders. Dusdanig anders dat het meest relevante eruit is gehaald. Dat is ergens jammer, maar zo heb je nog wat nieuws aan het boek.

Een boek wat omschreven kan worden als een 'Second Life' maar dan in de realiteit. Een boek wat een toekomstvisie neerzet waar sommigen misschien wel van dromen. Namelijk een leven waarin androids voor jou doen wat je wel ervaart, maar zonder enkel risico voor jezelf. Leven zonder risico of consequenties, droomt niet iedereen daarvan?

Het is echter de vraag of je dat na het lezen van Surrogates nog zal doen? Het zou maar zo kunnen, of het prettige dromen zijn is een tweede. Het lezen van het boek zelf? Tja, indien je uit durft te gaan van mijn oordeel, lees door!



Verhaal

Het verhaal is relatief eenvoudig. Tenminste, wanneer je enkel uitgaat van datgene waar de filmmakers ook van uitgingen: een SF detective verhaal. Waar dit in de film uitermate relevant is gebleken, is dit juist voor het boek slechts een onderliggend thema. Neemt niet weg dat het eenvoudige detective verhaal best aardig is.

Nee, veel meer van belang is het menselijke aspect in het verhaal. Of beter gezegd, hóé mensen het leven ervaren. Venditti weet hier namelijk verbazend knap een punt te maken die misschien heel SF-achtig lijkt, maar nu al relevant is. Het is een bijzonder maatschappijkritische inhoud waarin nogeens benadrukt wordt goede bedoelingen niet voldoende zijn om het goede te bereiken.

Dat klinkt allemaal hoogdravend en sommigen zullen nu huiverend terugdenken aan de tijd dat literaire werken verplichte kost waren voor dat éne kostbare papiertje. Wel, wees gerust, dit is uitermate leesbaar en plezierig om te lezen en verdient daarmee het hoogst haalbare cijfer. Vóóral omdat Venditti de moeite heeft genomen om proza in de strip op te nemen die zijn maatschappij gerund door androids verder uitlegt. Het geeft de strip een extra dimensie, al raad ik je aan die stukken proza apart te lezen om niet uit het verhaal te komen.



Tekenwerk

De uitgeverij Top Shelf staat er niet bekend om dat zij doorsnee tekenwerk leveren. Sterker nog, doorgaans is het vrij excentriek te noemen. Brett Welder is hierop geen uitzondering. De tekeningen lijken onaf en schetserig. Je zou kunnen denken aan Dave McKean of Bill Sienkiewicz, maar geheel juist is dat niet.

Wat wel juist is, is dat je voor dit tekenwerk de tijd moet nemen. Indien je jezelf dat toestaan, zul je de sterke elementen van dit type tekenen zien. Dat neemt allemaal niet weg dat het heel erg smaakgericht is en eigenlijk is dat enkel spijtig te noemen. Spijtig omdat het zo waarschijnlijk potentiele klanten afschrikt. Vandaar dat dit punten kost. Hard, maar al vind ik het persoonlijk mooi, het gaat om het algemene beeld.



Leesbaarheid

Venditti heeft een verhaal neergezet waarin veel tempo zit. Het leest dan ook in één adem uit. Ik denk dat het vooral komt doordat je als lezer direct in de aktie wordt neergezet en je gewoon niet de tijd krijgt om de karakters te leren kennen - je wordt direct meegezogen met wat detective Harvey Greer te doen staat. Dát is domweg goed boeiend schrijven.

En wanneer we dan toch al complimenten strooien, dan is er één voor de vertaler ook zeker op zijn plaats. Want de leesbaarheid van de vertaling verschilt amper van het origineel. Iets wat niet enkel voor de stripvertaling geldt, maar ook de lappen proza. Iets waarvan ik denk dat het toch een behoorlijke klus is geweest. Maar wat ik al zei, deze onderdelen geven het werk een extra dimensie en daarom van belang. Alles bij elkaar, tja... ik val in herhaling, maar goed werk.



Verzorging

Opnieuw heeft Baqup de uitgave gerealiseerd voor De Vliegende Hollander. En opnieuw is het kwalitatief sterk en doet zeker niet onder voor de originele. Dan worden van belang de verschillen, zoals de cover en de extra's. Verschillen die toch een stuk positiever voor de Nederlandse uitgave uitpakken dan de Top Shelf versie.



Algemeen

Wanneer je een dergelijk degelijk werk in je handen krijgt, is het moeilijk objectief te blijven. Dus ga je op zoek naar iets om duidelijk te maken dat het goed is. Maar nee, dan blijkt dat Surrogates volledig mis getast heeft bij de grote prijzen. Sterker nog, geen nominaties. Wat ik wel vond, waren recensies die nog lovender waren dan die ik zelf schreef.

Mocht je nog twijfelen en bij de woorden detective, science fiction en androides gedacht hebben:"Oh nee, een Blade Runner of Do androids dream of electric sheep kloon," dan kan ik je garanderen dat het verhaal origineel is. Origineel en in het SF genre een welkome toevoeging. En ja, ook in de strip wereld.



Bijzonderheden

SChrijver Venditti zou je kunnen omschrijven als iemand die de 'American Dream' leeft. Misschien niet in monetair succes, maar zijn verhaal kent bijna alle elemente. Gestart als boodschappenjongen die enkel post rondbracht bij Top Shelf, werd hij ontdekt omdat hij zijn script voor Surrogates liet rondslingeren.

Het gevolg is duidelijk en laten we eerlijk zijn, dit is waar iedereen van droomt: een verhaal schrijven wat het binnen enkele jaren tot filmscript schopt. Wie kunnen dat nog meer zeggen? Persoonlijk zie ik dan nu ook groen van jaloezie.




Door:gently  Op:2009-11-18
Titel: 1 Logicomix

ISBN: 9789049500405
Serie: Logicomix
Tekenaar: 
Schrijver: Robert Venditti

Uitgeverij: De Vliegende Hollander
Totale waardering:

76

Eerbetoon aan de logica

Inleiding

Wie aan strip denkt, denkt niet zo snel aan filosofie en wijsbegeerte. Want laten we eerlijk zijn, dooorgaans is het eerste wat bij mensen opkomt bij het woord strip de wat lichtere kost in de vorm van Asterix, Donald Duck of Suske & Wiske. De kenner weet dat dit niet juist is en met het werk Logicomix is er nieuw kruit in het arsenaal om te laten zien hoe diepgaand een strip kan zijn. Anders gezegd, de Grieken brachten ons oorspronkelijk een schat aan kennis en literatuur. Nu is er een groepje Grieken die dat nog eens herhaald. Teveel eer? Laten we er eens dieper op ingaan.



Verhaal

Logicomix kan gezien worden als een soort biografie over Bertrand Russell. Of zoals op de achterzijde staat: een unieke beeldroman over de spirituele odyssee van de grote filosoof Bertrand Russell. Dat dit geen grootspraak is onderschrijf ik volledig, want nergens heb ik eerder een vergelijkbaar werk gezien.

Nu zou je kunnen denken dat het lezen over een filosoof jouw niet zal boeien en dan kan ik daar begrip voor hebben. Wanneer dat een reden zou zijn om deze strip te laten liggen, dan denk ik wel dat het een gemiste kans is. De schrijvers hebben namelijk hun uiterste best gedaan om Russell’s levensverhaal en zijn zoektocht aantrekkelijk te maken. En hoewel daarvoor geregeld cliche’s uit kast getrokken worden – onder andere door de vertellers een rol te geven in de strip zelf en zo een en ander uit te leggen – geeft het verhaal een goede wending. Het zorgt namelijk voor een tegenwicht voor het vrij pittige deel waarin filosofie, wiskunde en logica een grote rol spelen. En vooral die logica is pittig te noemen. Helemaal wanneer dit een rol gaat spelen in de persoonlijkheden die in dit boek voorkomen – iets wat van groot belang is in het leven van Russell daar hij van mening is dat logica en waanzin hand in hand gaan. Dat het tot waanzin kan drijven voor degenen die enkel in de omgeving van logici zijn, kan het onderstaande voorbeeld uit mijn eigen verleden misschien illustreren:

Ik bel het nummer van een goede vriend en krijg als altijd zijn vader aan de lijn:
Ik: Goedendag, is x thuis?
Hij: Ja.
Ik: Zou u hem kunnen roepen?
Hij: Dat kan ik. (vervolgens blijft het stil en duidelijk is dat hij het niet daadwerkelijk doet met als gevolg dat ik mij dagenlang pijnigde met de vraag wat nu de juiste vraag zou zijn geweest)

Volgens een logicus is dat hij letterlijk juist gehandeld – hij antwoord namelijk dát hij het kan. Deze variant is vrij eenvoudig, het boek kent meer ingewikkelde versies en laat ook in enkele relaties zien dat het omgaan met logici niet gemakkelijk is. Daarmee krijgt het verhaal een extra dimensie, één die opnieuw voor een stukje verlichting van deze zware kost zorgt.

Alle moeite ten spijt is het geen boek om in één adem uit te lezen. Dat kan ook aan mijn intellect liggen, maar ik denk dat er niet velen zijn die dit zullen doen. Het is aan de andere kant óók geen boek wat je na één keer lezen niet direct nog een keer kan lezen. Dit is geen simpel verhaal en het zou mijns inziens zeer zeker op boekenlijsten thuishoren indien je beta vakken doet. Pittig, leerzaam, boeiend en bij gelegenheid humoristisch. In één woord knap.



Tekenwerk

Waar het verhaal uniek is, daar is het tekenwerk dat zeker niet. Het heeft ergens een Hergé stijl maar soms is het tekenwerk sober, soms juist weer héél gedetailleerd. Wat constant is, is dat het tekenwerk bij het verhaal past. Nu wordt dat vaak gezien als iets vanzelfsprekends, maar helaas is dat verre van vanzelfsprekend. Hier hebben schrijvers en tekenaar de moeite genomen om als een team te werken waardoor er geen inconsistenties in de layout te vinden zijn. Jammer vind ik wel dat de gekozen stijl er voor zorgt dat er weinig ruimte is voor gezichtsuitdrukkingen.



Leesbaarheid

Een verhaal moet ‘vloeien’. Of dit zo is kun je controleren door het hardop voor te dragen - het levert misschien wat vreemde blikken op indien je niet alleen bent, maar het werkt. En hoewel er in Logicomix fiks wat ingewikkelde zinnen zitten waar je over kan struikelen, leest het over het algemeen heel prettig. Dit zal voornamelijk komen doordat dit toegankelijk is opgezet. Vertaler Schifferstein verdient daar zeker enig krediet voor. Ik heb echter wel begrepen dat hij gecorrigeerd is voor enkele technische termen die in de tweede druk zijn opgenomen. Misschien hadden ze er dan ook voor kunnen kiezen om de Alice in Wonderland verwijzingen niet te vertalen – ik ben van mening dat mensen die deze strip willen lezen méér met de originele namen als Mad Hatter en Cheshire Cat hebben dan Gekke Hoedenmaker en Kollumer Poes. Ook andere termen, meer technische zoals Ockham’s Razor, zouden in het hedendaags Nederlands niet zo worden gebruikt als in Logicomix.
Het zijn details, maar wel details die een punt kosten.



Verzorging

Baqup heeft al eerder voor De Vliegende Hollander de layout verzorgd en doet dat niet onaardig. De keuze van de cover vind ik wat sobertjes al past het zeer waarschijnlijk bij andere DVH uitgaves. Het originele Griekse werk blijft voor mij echter wel aantrekkelijker. Wat het product op zich aangaat is het uitermate degelijk – het ziet eruit alsof het de tand des tijds zeker kan weerstaan. Er is gekozen voor een iets bredere druk dan een standaard tradepaperback waardoor zelfs in het midden niets van het verhaal wegvalt in de vouw, iets wat ik uitermate slim vind. Gezien de dikte absoluut nodig.



Algemeen

Dit is zo’n strip die duidelijk maakt dat de strip een volwassen medium is. Zo’n strip die niet enkel pretendeert literair te zijn, maar daar volledig in slaagt. In de tekst van de achterflap een unieke beeldroman zal elke lezer zich kunnen vinden.

Terugkomend op de vraag of de inleiding teveel eer is? Ik denk van niet en ben er van overtuigd dat er velen zijn die daar ook zo over denken. Een lokale boekhandel dacht van wel en durfde het voor het eerst aan om een voorraad graphic novels te bestellen. Gelijk hadden ze, want van die stapel is weinig over.



Bijzonderheden

Logicomix is een uitgave van De Vliegende Hollander. Oorspronkelijk uitgegeven in het Grieks en heeft vervolgens de wereld veroverd. Het debuteerde op 1 in de bestsellers lijst van de New York Times en heeft in Nederland in één maand zoveel vraag gekend dat er een tweede, derde én vierde moest worden gemaakt. Het zou me niet verwonderen indien ten tijde van het schrijven er een vijfde druk is gerealiseerd. Een bestseller dus. Niet alleen de aantrekkingskracht van het boek is hiervoor verantwoordelijk geweest, maar ook slimme marketing in de vorm van een samenwerkingsverband met De Volkskrant. Alle lof voor zo'n beetje elk aspect van deze strip.

Logicomix
Schrijvers Apostolos Doxiadis & Christos Papadimitriou
Tekenaar Alecos Papadatos
ISBN 9789049500405
352 pagina’s
prijs €19.95
afmetingen 16x25 cm



Door:Gently  Op:2009-11-13
Titel: 34 De verjaardag van Asterix & Obelix - Het guldenboek

ISBN: 9782864972433
Serie: Asterix
Tekenaar: 
Schrijver: Robert Venditti

Uitgeverij: Ed. Albert Rene
Totale waardering:

56

Abraham zien is geen pretje...

Inleiding

Asterix behoeft eigenlijk geen introductie. Asterix is een icoon en haalt met gemak het wereldnieuws. Zo ook recentelijk toen Asterix 50 jaar geleden aan ons werd voorgesteld. Zo lang geleden is het dus dat het team van Goscinny & Uderzo een wereld maakten waarin je kon genieten van ingedeukte Romeinen, verkleumde piraten en massa's andere karakters die alles zo kleurrijk maakten. Een ieder heeft zijn persoonlijke favoriete album en het moet gezegd, voor velen zal dit toch vallen in de eerste 24 delen. Weet Uderzo ons echter te verrassen met dit 'Gulden Boek'?



Verhaal

Qua verhaal absoluut niet. Nu leent het concept er zich ook niet voor om ook maar enige spanning te kennen, maar wat dit maar weer eens pijnlijk duidelijk maakt is hoe weinig talent Uderzo op het schrijfgebied heeft.

Jawel, Goscinny moet ergens ook nog de hand in stukken hebben gehad, maar ik kan mij niet voorstellen dat hij de verzameling korte verhalen en gags in een dergelijke vorm had gegoten. Het kent niet het belachelijke van de twee voorgaande albums - ie De Beproeving van Obelix en Het geheime wapen - maar nergens, maar dan ook nergens haalt het de humor uit de toptijd van deze reeks.

Het is dan ook niet anders te noemen dan een reeks van aaneengeschakelde gags waar een weemoedige glimlach nog net op zijn plaats is. De reden? Uderzo is niet in staat om humoristisch op meerdere lagen te zijn zoals Goscinny dat was. Dit zorgt ervoor dat Asterix niet meer te genieten is voor elke leeftijd maar enkel voor de jongsten onder ons. Voor de anderen is het enkel nostalgisch maar zal men een sterk hart moeten hebben om te aanvaarden wat Asterix geworden is.



Tekenwerk

"Schoenmaker, hou je bij je leest." Was de eerste gedachte die bij me opkwam bij het overdenken van het tekenwerk. De reden moge duidelijk zijn: Uderzo laat hier namelijk zien waar zijn talenten liggen.

Het tekenwerk is namelijk wat we gewend zijn, strak en waar nodig gedetailleerd. Maar bovenal uitermate passend bij wat er geschreven is. Niet weinig tekenaars zetten iets neer wat niet past bij het script en Uderzo behoort daar absoluut niet bij. Verhaaltechnisch is het dan ook perfect en met duidelijke liefde voor de karakters gedaan. Het wat meer bijzondere tekenwerk zoals de schilderijen laten zien dat Uderzo nog veel meer kan.

Nee, met het tekenwerk is niets mis. Qua techniek en uitvoering mag dit als schoolvoorbeeld dienen voor aankomende tekenaars.



Leesbaarheid

Tja, dan komen we terug op datgene wat níét Uderzo's ding is. Het grootste probleem hier is dat het domweg rommelig is. Dat is vooral te danken aan het feit dát er amper verhaal is en daarom is het volgepropt met losse opmerkingen die grappig bedoeld zijn. Het bevordert alleen maar het gevoel om de strip weg te leggen want het maakt toch niet uit óf je verder leest óf je een stuk overslaat. Nee, het nodigt niet uit tot doorlezen.



Verzorging

Hier blijkt het voordeel van een lang bestaan. Wanneer je dit album koopt, weet je qua uitvoering precies wat je krijgt. Al sinds jaar en dag een beproefd concept. In softcover formaat relatief goedkoop in elkaar gezet maar vrij stevig en indien men er normaal mee omgaat kan het een volgend jubileum van Asterix mee maken.



Algemeen

Wat valt er nog te zeggen over Asterix wat al niet bekend is? Weinig. Maar voor degenen die onder een steen (of in stijl gezegd: menhir) geleefd hebben, de reeks Asterix is een tijdloos fenomeen wat ergens een verplichting is om ooit íéts van gelezen te hebben.

Is dít deel verplicht? Nee, dat mág men niemand aandoen. Dit persoonlijk eerbetoon grenst aan schaamteloze zelfbevlekking en kent nét iets meer dan verzamelwaarde dankzij het tekenwerk.



Bijzonderheden

Het Gulden Boek is in een kleinere oplage verschenen tov haar voorganger Het Geheime Wapen. Hoewel er enkele malen gesuggereerd is dat dit het laatste werk van Uderzo zou zijn, blijkt inmiddels dat hij hierover een slag om de arm houdt. Nu zijn opvolgers (Régis Grébent en de broers Mébarki) voor het tekenwerk zijn geregeld, is het zoeken naar de schrijver in volle gang en het zou mij niet verbazen indien Uderzo samen met deze onbekende nog één album zou willen maken om te zien hoe zijn erfenis aan de wereld er uit zal zien. Hoewel de pers de naam van Arleston blijft noemen, ontkent Arleston zelf dat hij dat gaat doen.



Lijst van boeken:

De volgende boeken hebben een recensie:
(de laatste recensies staan bovenaan.)

Titel: De duivel ontwaakt
  uit de serie: Hellboy

Titel: Cycli
  uit de serie: Y the Last Man

Titel: De Brandende Schedels
  uit de serie: Red Sonja

Titel: Kapitein Trips
  uit de serie: De Beproeving

Titel: Boek II
  uit de serie: De Adelaars van Rome

Titel: Urban Exploration
  uit de serie: Vigilantes

Titel: Rock Jaw: Heer van de Oostgrens
  uit de serie: Bone

Titel: Het Rode Spoor
  uit de serie: Storm

Titel: De hemel kan wachten
  uit de serie: Dylan Dog

Titel: Dageraad van de dood
  uit de serie: Dylan Dog

Titel: V voor Vendetta
  uit de serie: V voor Vendetta

Titel: Poesje is dood
  uit de serie: Jeremiah

Titel: Een Wreed Vaarwel
  uit de serie: Sin City

Titel: Ontmand
  uit de serie: Y the Last Man

Titel: Welkom in de Jungle
  uit de serie: Dresden Files, de

Titel: Wals met Bashir
  uit de serie: Wals met Bashir

Titel: Cash: I see a darkness
  uit de serie: Cash

Titel: Surrogates
  uit de serie: Surrogates

Titel: Logicomix
  uit de serie: Logicomix

Titel: De verjaardag van Asterix & Obelix - Het guldenboek
  uit de serie: Asterix